terug

Rietmattenfabriek Rijsdorp

Rietmattenfabriek Rijsdorp

De verkaveling van het gebied tussen de Bloemheuvellaan, Oud Veldzichtlaan en Zuiderlaan

In 1772 trouwen Marten Wouters en Maria Evertsen Niedeken. Hun kinderen nemen rond 1812 de naam Rijsdorp aan, zoals velen in die tijd door toedoen van de wetgeving dat verplicht waren. Het is heel goed mogelijk dat de "Rijsdorpen" in het verleden uit Duitsland zijn gekomen waar enkele dorpen met de naam Reesdorf of Reisdorf bestaan. Zoon Klaas Wouter koopt op zeker moment een perceel grond met huis op de Loosche Enk met de naam "Klaarterhof" (achter de huidige Veenkamp). Ook heeft men het recht van een vierde waardeel in de Noord-Apeldoornschemark. In 1853 verkoopt hij het perceel met huizen aan Z.K.H. Prins Hendrik. Dan woont hij allang niet meer in Apeldoorn. Hij is tuinman op kasteel Eerde bij Ommen, op Den Briellaard in Barneveld en op buitengoed Welgelegen bij het kanaal in Apeldoorn

In 1849 koopt hij het in 1847 gebouwde woonhuis in de Meene. Dat is dan op de hoek van de huidige Trekweg en Bloemheuvellaan. Het huis lag ongeveer ter hoogte van Bloemheuvellaan 63 zo'n 20 meter van de weg en het latere tuinpad omzoomd met stokrozen kwam uit op de Trekweg bij nr. 18/20. Vandaar de naam "Rosande" afgeleid van "rozen-op-zand".

Zoon Hendrik Marten, evenals zijn vader tuinman, neemt in 1861 huis en grond over en vergroot het bezit door aankoop en ruiling, totdat het uiteindelijk wordt omsloten door de huidige Trekweg, Bloemheuvellaan, Oud Veldzichtlaan en Zuiderlaan en er zijn nog een aantal percelen in de omgeving.

Rietmatten
Door zijn beroep van tuinman op landgoederen kent hij de rietmatten die in de Biesbosch worden gemaakt en op kassen en koudegrondbakken, z.g. éénruiters, worden gebruikt om gewassen te beschermen tegen vorst. Rond 1875 begint hij zelf met de fabricage daarvan. Het riet koopt hij in de Biesbosch en wordt per schip aangevoerd. Het is echt handwerk en vraagt ervaring om een stevige rechte mat te maken die lang mee kan. Weer later worden ook houten roljaloezieën voor zonwering gemaakt. Het bedrijf floreert en de twee zonen Hendrik en Lambertus Jacobus Rijsdorp breiden de zaken uit.

Verkaveling
De crisis rond 1930 wordt aangegrepen om de grond rondom huis en werkplaatsen te verkavelen. De werkplaats en de loodsen worden afgebroken en midden op het terrein herbouwd. Een lange stenen werkplaats met een rietmattenmakerij, jaloezieënmakerij, timmerwerkplaats, paardenstal en kanoor. Er komen twee grote golfplatenloodsen voor de rietopslag en gereedprocukten. De uitweg komt langs Trekweg 12. De grond gelegen aan de Trekweg, Bloemheuvellaan en  Oud Veldzichtlaan (toen Jan Steenlaan geheten) worden verkaveld tot bouwpercelen en verkocht. Hendrik Marten Rijsdorp, zoon van Hendrik Rijsdorp is bouwkundig tekenaar en ontwerpt voor de kopers van enkele percelen huizen. Het gaat om Trekweg 12, 14, 18/20, Bloemheuvellaan 59, 61/63 Oud Veldzichtlaan 11, 19, 21, 23 en 25. Op Trekweg 12 komt Hendrik Rijsdorp, op nr. 14 Hendrik Marten Rijsdorp en Oud Veldzichtlaan 11 wordt voor Lambertus Jacobus Rijsdorp.Twee jaar later verhuist H.M. Rijsdorp naar Trekweg 18.

Naast de rietmattenfabriek wordt nu ook een kolenhandel gestart. Daarvoor wordt naast de rietloodsen een aparte opslag gebouwd die grenst aan Oud Veldzicht.

Tijdens W.O. II worden de loodsen door de Duitse bezetter gevorderd en gebruikt voor de opslag van houten blokken voor autogeneratoren.
Tot rond 1965 worden er rietmatten gemaakt. Daarna vindt alleen nog handel plaats. De kolen hebben rond die tijd ook al voor een groot deel plaats gemaakt voor olie en gas en die afdeling wordt eveneens opgeheven. De loodsen worden verhuurd aan de melkfabriek Mariëndaal/Coberco om daarin de venterskarren te stallen.
In 1980 word het bedrijfsterrein verkocht aan de gemeente Apeldoorn die het verkavelt tot enkele percelen voor woningbouw en wordt ontsloten door een weg tussen de Trekweg en de Oud Veldzichtlaan die feitelijk al tijdens de verkaveling in 1930 aangelegd moest worden.

Wilt U meer weten? In de bibliotheek van CODA Archief bevindt zich het boek Familiekroniek Rijsdorp in Nederland en Amerika met brede info, tekeningen en foto's betreffende leven, wonen en werken en de verkaveling.
Voor meer info kunt u ook een bericht sturen naar: rijsdorp33g@gmail.com

Gerrit Rijsdorp

Info ReactiesAfbeeldingen Streetview