terug

Papierfabriek de Halve Maan

Papierfabriek de Halve Maan

Halvemaanweg 1 Apeldoorn

Aan het kanaal, halverwege Apeldoorn en Vaassen, was sinds 1857 een papiermolen gevestigd. In 1880 kocht de Noord-Hollandse ondernemer Klaas Schenk de fabriek en doopte hem om in 'De Halve Maan machinale papierfabriek', naar de windmolen De Halve Maan die op het terrein stond. Schenk kon bogen op ervaring, want al in 1823 was hij een bedrijf begonnen in Koog aan de Zaan en sinds 1867 huurde hij daarnaast een papiermolen in Vaassen.
In Apeldoorn werkte hij geheel met stoom en de windmolen werd rond de eeuwwisseling afgebroken. Het bedrijf specialiseerde zich in pakpapier en heeft ook een aantal jaren een zakkenplakkerij gehad. Toen Schenk het bedrijf overnam, vonden ongeveer tien Apeldoorners werk in de fabriek. Doorgaans mensen uit de directe omgeving, want er waren nauwelijks middelen voor vervoer. De meeste arbeiders hadden aan huis een kleine boerenbedoening waar ze na werktijd nog aan de slag gingen.
De zaken bij de papierfabriek gingen goed, rond de eeuwwisseling werkten er twintig personeelsleden en rond 1935 was hun aantal gestegen naar zeventig. De vooruitgang bleek ook uit het feit dat in 1938 toestemming werd gegeven voor de aanleg van een laad- en losplaats aan de oever van het kanaal. Schenk kreeg allure en werd in Apeldoorn een bekende naam.
Na moeilijke oorlogsjaren, waarin vele machines door de bezetter werden vernield, pakte de firma Schenk de zaken weer energiek op. Al gauw stonden er weer zestig werknemers op de loonlijst. Hierna kabbelde de fabriek rustig voort. Zo af en toe vielen er uit het oud papier achtergebleven munten in de afvalzeef waar de werknemers dan als de kippen bij waren en soms zaten er opwindende boekjes tussen het oud papier waar jonge knullen uit de buurt veel belangstelling voor hadden.
Het waren jaren waarin niet of nauwelijks geïnvesteerd werd, waardoor het bedrijf langzaamaan onrendabel werd. Een grote afnemer van pakpapier liet het afweten en toen Schenk een grote investering moest doen in een moderne waterzuiveringsinstallatie, bleek een winstgevend bedrijf niet langer mogelijk. In 1976 ging de deur op slot en stonden de werknemers op straat. Via enkele overnames kwam het fabriekspand in 1979 uiteindelijk in handen van Pigmentfabrikant Holland Colours Apeldoorn.

Leven in Z7 : Zuidbroek Zevenhuizen verdwijnen verschijnen / Gemeente Apeldoorn

Info ReactiesAfbeeldingen Streetview