terug

Landgoed Varenna

Landgoed Varenna

Arnhemseweg/ Woestehoefweg, Woeste Hoeve

In 1845 koopt Mr. A.A. del Court van Krimpen een gebied van ruim 800 hectare van de Speldermark. Hij noemt het Varenna, naar het oud-franse woord 'varenne' dat 'gebied voor besloten jacht' betekent. De globale omvang van het landgoed is vanaf Hoenderloo naar het oosten, bijna tot Woeste Hoeve en vanaf de gemeentegrens van Apeldoorn/Ede naar het noorden tot de Spoekweg.
Het gebied is aangekocht als jachtterrein, de familie gaat er niet wonen. Wel komt op het terrein in 1852 een dienstwoning, die bewoond wordt door de bosbaas Bijdam.
De familie Bijdam heeft vele generaties lang de functie van bosbaas vervuld. Het huis is verscheidene keren vervangen door nieuwbouw. Het laatste huis was tot 1951 bewoond, nog steeds door de familie Bijdam. Later is het afgebroken.

Op de open plek die achterbleef, staat een gedenksteen met de tekst: 'Ter gedachtenis aan Mr. A.A. del Court van Krimpen, officier van Justitie te Haarlem, die deze bosschen plantte omstreeks 1848 onder opzicht van de Bijdams.'

Als Mr. A.A. del Court van Krimpen in 1884 overlijdt is het landgoed in bijna 40 jaar door diverse aankopen vergroot tot ca. 940 ha en is het voor driekwart begroeid met hakhout, struiken, loof- en naaldbos. Het terrein wordt na zijn dood verdeeld onder zijn drie zonen. Twee van de drie doen niet of nauwelijks iets met hun bezit en verkopen het geleidelijk, deels aan derden, maar vooral aan hun broer. Zo komt het grootste deel van het landgoed - ca. 730 ha - na verloop van tijd in handen van de derde zoon, Mr. A.A. del Court van Krimpen Jr.

In 1890 wordt een wildbaan aangelegd. In 1898 gaat de zuidelijke helft van het terrein in eigendom over aan W.M.A. baron van Heeckeren tot Enghuizen. Deze was al eigenaar van het aangrenzende landgoed Deelerwoud en hij voegt zijn aankoop toe aan dat bestaande bezit. Het landgoed Varenna omvat na deze verkoop nog ca. 365 ha.
Mr. A.A. del Court van Krimpen Jr. overlijdt in 1924 en hij vermaakt het gebied in gelijke delen aan zijn vijf kleindochters. Zij dragen de zorg voor het landgoed over aan een beheerinstantie.

Midden jaren vijftig blijkt op Varenna een grote hoeveelheid metsel- en betonzand in de bodem te zitten. In eerste instantie weigert de provincie Gelderland echter een ontgrondingsvergunning af te geven, vanwege de aantasting van het natuurgebied. Na een TNO-rapport waaruit de uitstekende kwaliteit van het zand blijkt, wordt alsnog vergunning verleend.

In 1986 ontdekken natuurbeschermers bij toeval dat begonnen is met de aanleg van een nieuwe ontsluitingsweg naar het landgoed. Die weg komt precies te liggen in de aanlooproute van het wild naar het in aanbouw zijnde ecoduct 'Woeste Hoeve'. Felle protesten zorgen voor een hoogoplopend conflict, waarbij uiteindelijk de minister van Verkeer en Waterstaat beslist dat die ontsluitingsweg er niet zal komen.
Als de eigenaren van Varenna dan laten weten bij de exploitatie van het landgoed niet altijd voldoende rekening met het ecoduct te kunnen houden, kan het ministerie niet anders dan tot aankoop overgaan. Staatsbosbeheer koopt het landgoed waarmee de toegang naar het ecoduct voor edelherten en andere dieren is veiliggesteld. Het gebied maakt sindsdien deel uit van de boswachterij Ugchelen - Hoenderloo.

Ingezonden door: Jules de Vries

Info Reacties Streetview