terug

De Krommenhoek

De Krommenhoek

Mariastraat 44-46, Apeldoorn

Het huis 'De Krommenhoek' dateert uit 1836 en is daarmee het oudste nog bestaande pand in dit deel van het centrum, maar vermoedelijk van het gehele centrum van Apeldoorn.
Ten tijde van de bouw, lag De Krommenhoek aan de rand van het dorp. Ten westen ervan begon 'de Apeldoornse Enk' een agrarische omgeving. Het pand werd in 1836 gebouwd en kreeg de naam 'Krommenhoek'. Dit is nog steeds te lezen op de gevelsteen aan de voorzijde. De naam is ontleend aan de scherpe bocht die de Mariastraat indertijd maakte naar de Rustenburgstraat.
[Dit is goed te zien op de kaart uit 1898, die u in het menu rechts, onder 'Kaarten', aan kunt klikken]

Aanvankelijk werd het pand bewoond door de familie H.W. Rijks, die actief was als spekkoper. In het jaar 1884 vestigde zich hier Herman Jonker E.zn met zijn familie. Jonker had een schildersbedrijf, dat na zijn overlijden voortgezet door zijn zoon. In de woning bevinden zich fraaie plafond- en muurschilderingen van de hand van deze Andries Jonker.

Het huis, dat een gemeentelijk monument is, heeft een rechthoekige plattegrond en bestaat uit anderhalve bouwlaag met een zolderverdieping.
Deze is opgenomen binnen een afgeplat omlopend schilddak. De dakbedekking bestaat uit Oudhollandse dakpannen. De ingang is gemarkeerd door een bordes stoep en een voordeur bestaande uit een 2-ruits paneeldeur met een smeedijzeren sierrooster in Jugendstil'. Het dakhuis heeft geschulpte houten windveren en dito druiplijsten.
Het dakhuis aan de voorzijde werd later in de 19e eeuw toegevoegd om de woning meer de uitstraling van luxe middenstandswoning te geven. De rechtervoorkamer werd in diezelfde periode voorzien van een stucplafond waardoor de balklaag aan het zicht werd onttrokken. In de rechtervoorkamer is de balklaag nog wel te zien.
Links achter de woning staat een forse schuur die waarschijnlijk dateert uit het derde kwart van de 19e eeuw. Later werd de schuur uitgebreid aan de achterzijde. Van 1934 tot 1956 was in deze schuur een smederij gevestigd.

In de periode 1997 tot heden is het pand geheel gerestaureerd en aangepast aan de eisen van deze tijd. De authentieke details zijn zoveel mogelijk bewaard gebleven.
De op de foto nog voor de woning staande bomen zijn in 1952 omgehakt bij de aanleg van de riolering in de Mariastraat, waarbij tevens de straat enigszins werd verbreed. Het smalle paadje op de voorgrond is de Rustenburgstraat.

Stichting Apeldoornse Monumenten en Huub Ummels

Info ReactiesAfbeeldingen Streetview