terug

Centraal Beheer

Centraal Beheer
route

Voormalig Hoofdkantoor (1971)

Toen het Amsterdamse verzekeringsbedrijf Centraal Beheer eind jaren '60 plannen maakte om te verhuizen naar Apeldoorn, was dat meer dan een beetje belangrijk voor de gemeente. In de stadsvisie die het Apeldoornse stadsbestuur had ontwikkeld en waarin al miljoenen waren geïnvesteerd, was de vestiging van grote kantoren in het Apeldoornse centrum een cruciaal element. De gemeente had vele hectares grond opgekocht en was ook al gestart met het slopen van de bestaande bebouwing. Met de vestiging van kantoorbedrijven wilde het echter nog niet echt vlotten.

Centraal Beheer kende in die tijd een leiding die innovatie den avontuur niet schuwde. Voor het ontwerp van haar nieuwe hoofdkantoor gaf ze de opdracht aan de jonge architect Herman Hertzberger. Die opdracht luidde: "Creëer een een werkplaats waarin 1000 mensen zich thuis kunnen voelen. Zij moeten het gevoel hebben deel uit te maken van een werkgemeenschap zonder in massaliteit te vervallen. Anderzijds moet de werkende mens in deze gemeenschap niet geïsoleerd worden".

Hertzberger tekende een verzameling van 56 kantoorblokken met elk een basis van 9 x 9 meter. Deze eenheden werden door brugconstructies met elkaar verbonden en omgeven door gemeenschappelijke ruimtes die daglicht van boven ontvingen. De uniforme maatvoering was onafhankelijk van de functionele invulling: ruimtes konden naar believen voor verschillende doelen worden gebruikt: om te werken natuurlijk, maar ook om elkaar te ontmoeten en te ontspannen.

Het Centraal Beheer-gebouw heeft de ambities in veel opzichten waargemaakt. De werknemers die vanaf de opening in 1972 bezit van 'CB 1' namen, hebben zich er jarenlang thuis gevoeld. Ze mochten hun werkplekken naar eigen smaak inrichten, huisdieren houden op kantoor en er werd ook niet raar opgekeken als gezinsleden aanschoven bij de lunch.

Centraal Beheer huldigde ook het principe dat de integratie van kunst in de dagelijkse werkomgeving het werkklimaat ten goede kwam. in het gebouw was daarom een expositiegalerij waarin wisselende kunsttentoonstellingen te zien waren.

In de loop der jaren is het gebouw regelmatig gemoderniseerd, onder andere om de voortgaande automatisering te faciliteren (ten tijde van de opening was daar immers nog nauwelijks sprake van). In de kern is het echter niet wezenlijk veranderd. Sinds de verhuizing van CB naar kantorenpark Malkenschoten staan de 45.000 vierkante meter,  die naast CB 1 ook nog de enkele jaren later gebouwde kantoortorens van CB 2 ten oosten daarvan en het tussen deze twee delen aangebrachte verbindende entreegebouw omvatten, leeg. De gemeente en de eigenaar van het gebouw bezinnen zich nu op herontwikkeling van het complex met ruimte voor wonen, werken en verblijven.

Hertzbergers Centraal Beheer-gebouw prijkt samen met twaalf andere Nederlands gebouwen op een lijst met de duizend beste architectuurontwerpen wereldwijd. Sinds 2008 staat het op de gemeentelijke monumentenlijst.

Info ReactiesAfbeeldingenFilm Opening Streetview