terug

Buskiosk Kerklaan

Buskiosken Kerklaan

De online raadsnotulen op de website van CODA vertellen op het trefwoord wachthuisje Kerklaan dat de kiosk in het wachthuisje van de Veluwse Autobus dienst (VAD) in de jaren 1928-1933 werd verhuurd voor f 250,- per jaar. Eerst wordt de naam van J. Veeneman genoemd, daarna van A. Bijlsma. De heer Bijlsma is de grootvader van Evert Kleijer. Hij reageerde op het artikel in de Stentor over de restauratie van de kiosk:

"Mijn grootvader was van tenminste 1930 (waarschijnlijk eerder al) tot het uitbreken van de oorlog kioskhouder. Hij zette mijn moeder in de kiosk voor de verkoop. Zij heeft tenminste vanaf 1930, ze was toen 15 jaar, tot aan haar huwelijk in december 1939 deze kiosk 'gerund'. Zonder vergoeding, met hooguit wat zakgeld. Mijn vader, Heimen Kleijer (1910-1979), mandenmaker van beroep, wilde niet dat zij na hun trouwen nog in die kiosk werkte. Mijn vader vond dat hij voor zijn vrouw moest kunnen zorgen. Daar was mijn grootvader zo kwaad over dat hij zelfs niet bij de huwelijksvoltrekking is geweest. Mijn grootvader heette Albert Bijlsma (1888-1965) en mijn moeder Anna Kleijer-Bijlsma (1915-2010).

Ik weet dat opa daarna nog zijn andere dochter in de kiosk heeft gezet, maar hoe lang dat heeft geduurd weet ik niet. Nog geen half jaar later brak de oorlog uit en ik denk dat ergens in de oorlogsjaren de pacht is verlopen. Ik weet ook niet precies wanneer de kiosk is weggehaald uit de Kerklaan. Mogelijk nadat het busstation naar het Sophiaplein was verhuisd. Daarmee verloor de kiosk de functie van wachtruimte voor buspassagiers en een groot aantal vaste busklanten. Verder denk ik dat mijn grootvader met de pacht van de kiosk dacht zijn sigaren- en sigarettenomzet flink te verhogen.
Naast rookwaren verkocht mijn moeder chocolade, snoep, koeken (in de glazen trommel op de foto) en kranten (Nieuwe Apeldoornsche Courant). ook verkocht ze tijdschriften waaronder het toen populaire tijdschrift 'Het Leven'. Verder ook wel paperbacks. Echte boeken, met echte kaften, mochten er niet verkocht worden, want daar had je diploma's voor nodig. In voorkomende gevallen verwees zij dan naar Mooibroek. Tot haar vaste klanten behoorden onder andere de toenmalige burgemeester Quarles van Ufford en wethouder Gosker."

Volgens Evert Kleijers tante bestond de kiosk uit drie compartimenten: de kiosk zelf, een middendeel en een wachtgedeelte voor de buspassagiers. Langs de wanden stonden banken die gemakkelijk zaten. Het middendeel werd gebruikt als opslag voor onder andere de ansichtkaarten die overdag buiten stonden. Omdat er drie compartimenten waren kon in de kiosk niet worden gehoord wat er in de wachtruimte werd gezegd en andersom was dat ook zo. In de kiosk stond 's winters een kolenkacheltje.

"Aan de zijkant moet volgens tante een deur hebben gezeten. Als mijn moeder naar het toilet moest (zij stond in de kiosk van 8 uur 's morgens tot 8 uur 's avonds), mocht zij gebruik maken van het toilet in het huis naast de kiosk. Zij verdiende met het uitbaten van de kiosk twee gulden in de week. Dat was heel weinig, maar mijn opa zei gewoon dat zij thuis ook kost en inwoning had. Na haar trouwen heeft mijn moeder ook een tijdje gewerkt bij Iet Mooibroek. Een boekhandel op de Deventerstraat. Op vrijdagavond en de hele zaterdag stond zij daar in de winkel,. Daar verdiende ze 10 gulden per week mee."

De raadsnotulen van 29 maart 1941 geven inderdaad aan dat "het wachthuisje leeg staat en hinderlijk voor het pand op Kerklaan 1". Het college van B en W stelt voor het gebouwtje af te breken. Het heeft er dan gestaan vanaf 1924".

Het wachthuisje dat op de hoek met de Paslaan stond werd vervolgens verplaatst naar park Berg en Bos, waar het jarenlang dienst gedaan als onderkomen voor de training van politiehonden.

Na de restauratie in 2016 heeft de Stichting Veteranen Autobussen zich erover ontfermd. het wachthusije heeft nu een mooie plek gekregen bij hun garage aan de Vlijtseweg, aan de rand van het Zwitsalpark.

Bronnen:
- Evert Kleijer
- CODA Archief: online Raadsnotulen 1916-1985

Yvonne de Vries

Info Reacties Streetview